• BIST 108.489
  • Altın 151,139
  • Dolar 3,6704
  • Euro 4,3242
  • İstanbul 18 °C
  • Ankara 15 °C
  • Konya 12 °C
  • İzmir 19 °C

İzdüşümü/ Propaganda -I-

M. Tahir Başarıcı
İnsana hitab eden bu çalışmanın tesiri altında etki ve yön verme amacı taşıyan propagandanın, neticesi ortaya geldiği zaman uygulanan yöntemlerin üzerinde değerlendirmeler, geçmişe dönük olarak, bazen kısmen, bazen bütün olarak ele alınarak yapılır.

İZDÜŞÜMÜ...
  
   Propaganda -I-

M. Tahir Başarıcı


   "İnsanların fikirlerini, kanaatlerini değiştirme gayretleri tarih-öncesi çağlara dayanır ve lisanın gelişmesiyle birlikte hemen ortaya çıkar. Kitleleri kaba kuvvete başvurmaksızın yönetmek ve onları belirli hususlarda ikna etme gücü, kaynağını dil´den almaktadır. Oysa doğrudan doğruya kaba kuvvete başvurulması veya kaba kuvvet kullanılacağı tehditleri, kitleleri arzu edilen davranışların tam aksine hareket etmeye itebilir ve bunun sonucu olarak da, başka bir fert vaya grubun onlara hakim olma şansı artar. Söz ve yazı vasıtasıyla kitlelere istenilen fikirlerin aşılanmasında ise, psikolojik faktörler rol oynar. Genel olarak pek az istisna ile, psikolojik değişimler, psikolojik teknikleri gerektirir."(1) 
   İnsana hitab eden bu çalışmanın tesiri altında etki ve yön verme amacı taşıyan propagandanın, neticesi ortaya geldiği zaman uygulanan yöntemlerin üzerinde değerlendirmeler, geçmişe dönük olarak, bazen kısmen, bazen bütün olarak ele alınarak yapılır.  
    "Kitlelerin düşüncelerin etkileme konusu, hangi sahalara uygulanırsa uygulansın, ahlaki ve ilmi birtakım problemlerin dogmasına yol açar. Bu uygulamaya bazen bir dini propaganda, bir politik kampanya, bir ticari reklam veya bazen de totaliter devletlerin siyasi fikirleri aşılaması gibi biçimlerde tezahür edebilir."(2) 
     Siyasi çalışmaların hedefindeki insan, birçok yazılı ve görsel reklam ve kampanyalara dayalı tüm çalışmaların hedefindedir.Bu elde edilmek istenilen sonucun, sağlanması için yapılan bir propagandadır."Oxford Sözlüğü, "propaganda" kelimesini, "bir fikre veya harekete taraftar kazandırmak amacı ile düzenlenen programların bütünü" olarak tarif ediyor. Propaganda kelimesi, Latince p r o p a g a r e kökünden gelmektedir. Bu, " yeni fidanlar elde etmek üzere toprağı ekmek" anlamındadır."(3)..."Yüzyılımızda ise, propaganda, köklü değişikliklere uğramış ve bu kelimenin ifade ettiği mana, birtakım güçlerin, ferdin veya kitlenin psikolojisi üzerinde karanlık maksatlarla, bazı menfaatler elde etmek için yaptığı çalışmalar şeklini almıştır." 
    Sunulan fikrin, propaganda çerçevesinde sunumundan öteye geçerek, bu fikrin doğruluğu, tartışmaya doğrudan tam  olarak açılmaz. Bir fikrin doğruluğu veya yanlışlığı karşılıklı olarak belirli ortamlarda tartışmak, çoğu zaman tehlikeli neticelere neden olabilir. Meydanlarda bir fikrin sunulması çok daha kolaydır. Ayrıntı yoktur. Fikrin konusu çerçevesinde kabul ettirilmek istenen usul ve esaslara dayalı bir sunum içindeki, "fikir" vardır. "...bir propagandacı hiç bir zaman hakiki bir tartışmayı göze alamaz. çünkü onun cevapları, meselelere çözüm yolları, çok önceden belirlenmiştir. Demek ki; her propaganda, fikir ve kanaatleri değiştirme amacında olduğu halde; her "fikir değiştirme" işleminde propagandanın rolü yoktur."(4) 
    Toplumdaki okur-yazar nisbeti arttıkça başka bir deyimle medeniyet geliştikçe; fikirlerin yayılması ve hissi kanaatlerin oluşmasında, yazı, büyük rol oynamaya basladı. Kitapların varlığı, propaganda çalışmalarında, iki önemli meselenin dogmasına yol açtı: " Şuuraltı propaganda " diye bir şeyden söz etmek ne dereceye kadar doğrudur? Ve bir de; sansür meselesi...(Yazının sözden çok daha kolay kontrol edilebilmesine rağmen, bu problemlerin meydana gelmesine başlıca sebep yazı değildir.) 
    Heredot´un eserleri, kendisine," Tarih´in Babası"  ünvanını kazandırmıştı. Yalnız bir de; Heredot´u pek de sevimli olmayan bir şekilde, "Atina Devletinin ücretli kalemi" olarak sıfatlandırırlar. Fakat Heredot´un kendisine takılan bu isme pek aldırdığına inanmak hiç de mümkün degil." (5)" Bununla birlikte, sansürün daima propagandanın bir şekli olarak kullanıldığı düşünülmemelidir. Eski Mısır ve Babil Rahipleri, günlük kayıtlarını halktan büyük titizlikle saklarlardı. Fakat bunun propagandayla ilgisi yoktu."(6) 
    "Sansür yoluyla propaganda iki şekilde olur: Belirli bir görüşe üstünlük sağlamak amacı ile malumatın kontrol edilmesi ve malumatın bilhassa tahrif edilerek maksada hizmet edecek bir biçimde kullanılması..."(7) 
     Fikir ve kanaaat ve değer hükümlerini değiştirmek ve davranış tarzlarını istenen yönlerde etkilemek için, telkin ve benzeri psikolojik metodlara başvurarak, önceden planlanmış olan sembollerin sistematik bir şekilde kullanılmasıdır. Propagandanın amacı bazan acıkça belirtilebilir, ama bazan da bu amaç tamamen kamufle edilmiştir." (8) 

Devam edecek... 
(1),(2),(3),(4),(5),(6),(7),(8),Beyin Yıkama ve İkna Metodlari, J.A.C. Brown Shf;7-18

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2015 Nabız Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.